Wzrastanie dziecka

Jeśli się weźmie pod uwagę, że dorośli różnią się ogromnie między sobą pod względem wagi ciała i wzrostu, dziwić się należy, że wielu lekarzy, wiele pielęgniarek i matek uważa za coś nienormalnego, jeżeli dane dziecko waży lub mierzy mniej lub więcej niż przyjęło się to uważać na normę. Trzeba sobie tak samo zdecydowanie powiedzieć, że skoro np. jeden ziemniak jest większy lub mniejszy od drugiego, to dlaczego dzieci miałyby być wszystkie równe? Jaki wzrost i jaką wagę ciała dzieci w różnych grupach wiekowych uznajemy za prawidłowe? Definicja jest niemożliwa. Dziecko może ważyć kilka kilogramów mniej od przeciętnej wagi i mierzyć kilka centymetrów poniżej przeciętnego wzrostu, a mimo to może być normalne. Powinnaś sobie uświadomić, że „przeciętny” nie oznacza tego samego co „prawidłowy”. Karty oceny wzrostu i wagi oparte są na wykresach uzyskanych z badania dużej liczby dzieci z różnych środowisk społecznych, mających rodziców o różnej budowie ciała. Z tego materiału zostały opracowane „przeciętne”, lecz tylko u nielicznych dzieci długość i waga ciała pokrywają się z tymi przeciętnymi i praktycznie żadna z nich nie będzie się pokrywać z nimi przez całe życie. Przeciętna waga jest różna w różnych krajach. Nie mamy zamiaru przekonywać, że ważenie waszego dziecka jest czynnością bezużyteczną. Ustaliliśmy już, że regularne, częste ważenie niemowlęcia w pierwszych kilku tygodniach życia ma zasadnicze znaczenie, ponieważ nieodpowiedni przyrost wagi ciała może być jedyną oznaką niedożywienia. Po tym okresie dziecko powinno się ważyć znacznie rzadziej. Ważąc dziecko zbyt często narażasz się jedynie na niepotrzebny niepokój, ponieważ większość dzieci ma „wzloty i upadki”, to znaczy takie okresy w życiu, gdy przyrost wagi*ciała jest szybki, i takie, gdy jest on powolny lub zerowy. Zakażenia, takie jak np. zapalenie dróg oddechowych, hamują przyrost wagi ciała. W czasie ząbkowania dziecko może jeść mniej, w związku z czym przyrost wagi ciała może być mniejszy. Znaliśmy wiele osób, dla których różnice wagi, wynikające ze zbyt częstego ważenia niemowlęcia, były przedmiotem stałego zmartwienia i pochłaniały bardzo dużo czasu. Znamy takie dwie osoby, które w obawie, by dziecko nie było niedożywione, ważyły je przed i po każdym karmieniu przez pierwsze 9 miesięcy życia. Noworodka waży się zaraz po urodzeniu. Radzimy, aby ważyć go w końcu 1 tygodnia życia, następnie co tydzień przez 3 miesiące, co dwa tygodnie do 6 miesięcy życia i raz w miesiącu do ukończenia roku życia. Potem regularne ważenie nie jest tak ważne. Wystarczy, jeżeli się je waży co kwartał do 2 roku życia, a następnie co pól roku. Okresem, w którym dziecko osiąga najgwałtowniejszy z wszystkich innych okresów życia przyrost wagi ciała, jest ostatni miesiąc przed urodzeniem — jeżeli rodzi się o czasie. W czasie tego miesiąca możliwy jest przyrost wagi ponad 900 g. Przeciętna waga urodzeniowa wynosi 3402 g. Waga ciała noworodka donoszonego może wahać się od 2500 do 6350 g. Noworodki urodzone po przewidywanym czasie, czyli tzw. przenoszone, nie ważą zazwyczaj więcej od donoszonych (urodzonych w normalnym czasie). W pierwszym lub pierwszych 2 dniach życia noworodki tracą na wadze. Przyczyna tego nie jest całkowicie jasna. Zazwyczaj ubytek wagi ciała w stosunku do urodzeniowej wynosi od 5 do 10 procent. Innymi słowy, jeżeli ważący 3000 g noworodek utracił 10 procent wagi ciała w pierwszej dobie życia, to traci 300 g; prawdopodobnie wyrówna on ten ubytek około 10 dnia życia. Jeżeli karmienie noworodka jest prawidłowe, a ubytek wagi ciała jest wyższy od normalnego, to może on być spowodowany zbyt ciepłym ubieraniem dziecka, prowadzącym do utraty płynów z potem lub wymiotami. Przyrost wagi ciała jest różny u różnych dzieci. Tygodniowy przyrost wagi w pierwszych 3 miesiącach przeważnie wynosi około 170 g. Przyrost mniejszy od 170 g tygodniowo w pierwszych 3 miesiącach życia należy uznać za niezadowalający i najprawdopodobniej spowodowany niedożywieniem. Jeżeli niemowlę jest niedożywione, to początkowo, otrzymując należną ilość pokarmu, może przybierać znacznie więcej na wadze. Dzieje się tak dopóki nie osiągnie przeciętnej wagi. Wówczas przyrost wagi i apetytu zbliżają się do normy. Widywaliśmy takie niemowlęta, które przybierały tygodniowo na wadze aż 570 g, dopóty, dopóki nie osiągnęły należnej wagi ciała. W miarę upływu czasu przyrost wagi ciała zmniejsza się. Między 4 a 6 miesiącem życia przeciętny przyrost wagi ciała wynosi około 140 g tygodniowo, od 6 do 9 miesiąca 110 g tygodniowo, od 10 do 12 miesiąca 70 g tygodniowo, a w 2 roku życia około 40 g tygodniowo. Niektóre dzieci przybierają na wadze mniej, inne więcej. Ważne jest, aby pamiętać o częstych, znacznych wahaniach w przyroście wagi ciała i dlatego zbyt częste ważenie dzieci może być powodem zmartwienia. Dopóki twoje dziecko jest zdrowe, szczęśliwe i pełne energii, dopóty nie musisz się martwić ani zazdrościć, że dziecko sąsiadów rośnie i przybiera na wadze więcej od twojego. Są dzieci duże i dzieci małe, i nie ma żadnych dowodów na to, że duże dzieci są w jakiś sposób zdrowsze lub lepsze od małych. Jeżeli waga dziecka jest poniżej średniej z powodu niedożywienia lub choroby, należy podjąć odpowiednie kroki, aby to poprawić. Nie możesz zakładać, że nic się z nim złego nie dzieje. Jeżeli jednak dziecko ważące poniżej przeciętnej dla danego wieku jest pełne energii, biega bez zmęczenia przez cały dzień i wygląda na szczęśliwe, jest wielce nieprawdopodobne, aby działo się z nim coś złego. Istnieje wiele czynników, które wpływają na wzrost i wagę ciała dziecka. Budowa ciała dziecka ma raczej cechy rodzinne. Im mniejsze dziecko przy urodzeniu, tym prawdopodobnie mniejsza waga i wysokość w późniejszym dzieciństwie. Im większe przy urodzeniu, tym prawdopodobnie będzie większe później. Są oczywiście wyjątki, ale badania przeprowadzone na wielu tysiącach dzieci wykazały, że takie stwierdzenie jest zgodne z prawdą. Z naszego doświadczenia wiemy, że gdy waga i długość ciała dziecka są poniżej przeciętnej, a dziecko wygląda na zdrowe i ma się dobrze, to po prostu albo miało niską wagę urodzeniową, albo jest małe po jednym z rodziców. Zazwyczaj dziecko małej matki rodzi się z przeciętną wagą urodzeniową, lecz później jego przyrost wagi jest mniejszy niż przyrost wagi dziecka urodzonego przez więcej ważącą matkę. Absurdalne jest twierdzenie, że dziecko powinno w określonym czasie podwoić swoją wagę urodzeniową i potroić ją, gdy osiągnie rok życia. Bezsensowne jest przypuszczenie, że dziecko ważące przy urodzeniu 900 g, będzie ważyło w 12 miesiącu 2700 g, a dziecko ważące przy urodzeniu 5400, będzie ważyło w 12 miesiącu 16 200 g (foka potraja swoją wagę urodzeniową w ciągu 18 dni!). Przeciętna waga (w kg) w stosunku do wagi urodzeniowej Na ogól dzieci urodzone w licznych rodzinach są mniejsze. Jest wiele czynników mających wpływ na wagę i wzrost dziecka poza czynnikiem żywieniowym i nieprawidłowym wchłanianiem. Depresje, chroniczne zakażenia, ciężka choroba serca, wątroby, nerek, trzustki opóźniają rozwój fizyczny dziecka. Niektóre dzieci mają niezwykły „rytm” rozwojowy. Polega on na tym, że mogą one przez jakiś czas rosnąć powoli, w tempie wolniejszym od przeciętnego, i wydawać się „małymi dziećmi”, a następnie gwałtownym skokiem doścignąć swoich rówieśników. Takie przyspieszenie może zdarzyć się po każdym okresie dzieciństwa, ale przede wszystkim w okresie pokwitania. Dziecko o budowie silnej prawdopodobnie wcześniej osiągnie okres pokwitania i wcześniej nastąpią u niego typowe dla tego okresu zmiany, w wyniku których wcześniej zakończy okres wzrastania niż dzieci mniejsze. Dzieci o drobnej budowie ciała mają skłonność do późniejszego wkraczania w wiek pokwitania i rosną dłużej, tak że w większym stopniu mogą dogonić swoich kolegów, którzy byli wyżsi od nich w okresie dzieciństwa.

Both comments and pings are currently closed.