Wiek od 9 miesiąca do 1 roku życia

W tym okresie dziecko staje się aktywne ruchowo. Sprawniej i coraz szybciej raczkuje i z końcem roku chodzi na czworakach, na dłoniach i stopach, zamiast na dłoniach i kolanach. Około 10 miesiąca stojąc w kojcu podnosi jedną stopę ponad podłogę, a w następnym miesiącu zaczyna chodzić, trzymając się kojca lub jakiegoś innego mebla. Początkowo w 10 miesiącu chodzi, trzymając się obiema rękami, z końcem roku trzyma się już tylko jedną ręką. Niektóre niemowlęta chodzą wcześniej bez trzymania się, chociaż zdarza się to wyjątkowo, inne uczą się dziwnego sposobu poruszania się na jednym pośladku i przeciwnej ręce. Niektórzy nazywają to „suwaniem” lub „podciąganiem”. Ze względu na dużą ruchliwość dziecka w tym okresie, w razie pozostawiania go w wózku trzeba przedsięwziąć specjalne środki ostrożności dla zapewnienia całkowitego bezpieczeństwa. Ważnym „kamieniem milowym” w rozwoju jest umiejętność wypuszczania przedmiotów z ręki. Chociaż już w 5 miesiącu życia niemowlę potrafi chwytać przedmioty, to jednak dopiero ok. 10 miesiąca życia świadomie wypuszcza je z ręki. Opanowanie tej umiejętności odbywa się u niemowląt stopniowo. Początkowo wyciągają przedmiot ku matce lub ojcu i kładą go na ich dłoni, lecz nie wypuszczają’go. Od chwili, gdy nauczą się „uwalniać” przedmioty, odkrywają przyjemną zabawę z wyrzucaniem przedmiotów, np. przez krawędź wysokiego krzesła, zwłaszcza jeżeli w pobliżu znajduje się uprzejma osoba gotowa wielokrotnie. je podnieść. Znajdują w tym wiele przyjemności, jak z każdej nowej umiejętności. Dlatego uwielbiają wkładanie i wyjmowanie różnych rzeczy z koszyka lub pudełka i oddawanie ich po kolei któremuś z rodziców. W 11 miesiącu niemowlę potrafi dla zabawy rozmyślnie toczyć piłkę w stronę matki, lubi popisywać się i dlatego chętnie powtarza wszystko, co wywołuje śmiech u widzów, śmieje się również wraz z innymi. Z rozkoszą przyłącza się do zabawy, zwłaszcza do zabawy w „a kuku”, czyli w chowanego. Lubi kłaść zabawki na swojej głowie i świetnie się tym bawi. Wszystkie niemowlęta ok. 12 miesiąca życia przechodzą przez etap nieśmiałości. Po upływie 9 miesięcy mogą wykazywać pierwsze przejawy zazdrości, które manifestują, gdy np. matka bierze na ręce inne dziecko. Duże wrażenie na rodzicach robią pewne dowody, wskazujące na rozwój pamięci. Uważna obserwacja rocznego dziecka wykazuje, że pamięta ono sytuacje, które wydarzyły się przed co najmniej 23 tygodniami. Niemowlęta, którym daje się okazję do samodzielnego jedzenia — jeżeli zdradzają do tego chęci — czynią duże postępy w tym zakresie między 9 a 12 miesiącem życia. Wiele spośród nich potrafi jeść samodzielnie tylko z niewielką pomocą (i to nie zawsze) przed ukończeniem 1 roku życia. Po 9 miesiącach niemowlęta mniej się ślinią, chociaż pod tym względem istnieją między nimi duże różnice. Intensywność ślinienia może zwiększyć się podczas wyrzynania się każdego nowego zęba. Większość niemowląt nie ślini się już po 1 roku życia, z wyjątkiem sytuacji, gdy oglądają coś intere­sującego. Można również zaobserwować, że w tym wieku coraz rzadziej biorą różne przedmioty do ust, podczas gdy w 67 miesiącu wkładają do buzi wszystko. Niemowlęta różnią się między sobą pod tym względem i u jednych odruch ten może trwać dłużej niż u innych. Między 9 a 12 miesiącem stwierdza się bardziej wyraźny postęp w rozwoju mowy. Można zauważyć, że niemowlę znacznie wcześniej rozumie znaczenie słów, niż potrafi je wymówić. W następnej fazie wymawia część słowa, oczywiście ze zrozumieniem jego znaczenia, np. „pi” zamiast pies. Większość niemowląt przed ukończeniem roku wymawia i zna znaczenie 2 lub 3 słów, „mama”, „tata”, „gaga”, „diadia”, u niektórych jednak przychodzi to znacznie później. Niemowlę rozwój umysłowy przejawia w różny sposób. Jednym z nich jest uczestniczenie w ubieraniu. Roczne dziecko potrafi wyciągać rękę, ułatwiając włożenie rękawa i nogi podczas wkładania bucika. Postęp w dojrzewaniu manifestuje się również skróceniem czasu snu. Znaczna większość niemowląt z końcem pierwszego roku życia śpi tylko raz w ciągu dnia. W tym miejscu nie zajmujemy się zagadnieniem opanowania oddawania moczu, które omawiamy w rozdziale 19. Nadmieniamy jedynie, *że niechęć do nocnika zaznacza się ok. 1 roku życia. Niemowlęta w tym wieku często wykazują zainteresowanie stolcem, który właśnie oddały.

Both comments and pings are currently closed.