Jak można ocenić, czy niemowlę rozwija się prawidłowo?

Przed opisem rozwoju przeciętnego niemowlęcia podkreślaliśmy z naciskiem, że wyznaczone przedziały wieku, w którym dziecko powinno nabywać różne umiejętności, należy traktować tylko orientacyjnie, a pojawienie się ich w późniejszym wieku niekoniecznie musi świadczyć o nieprawidłowym rozwoju. W rzeczy­wistości większość niemowląt nabywa poszczególne sprawności wcześniej lub nieco później niż podana przeciętna wieku, tak jak większość mężczyzn i kobiet waży więcej lub mniej od podanych w tabelach norm dla określonego wieku. Tylko u bardzo nielicznych niemowląt rozwijają się wszystkie wymienione umiejętności dokładnie tak, jak to określają normy. Należy podkreślić z naci­skiem, że późniejsze pojawienie się takich sprawności, jak np. chodzenie lub mówienie nie świadczy o opóźnionym rozwoju umysłowym lub mniejszej inteligencji danego dziecka, gdy jest ono w stosunku do przeciętnego wieku opóźnione tylko w jednym lub dwóch aspektach rozwojowych, jak np. chodzenie i mowa. Dziecko upośledzone umysłowo jest natomiast opóźnione we wszystkich aspektach rozwojowych, niekiedy z wyjątkiem siedzenia i chodzenia.Wiek, w którym u dziecka rozwijają się poszczególne umiejętności, zależy od wielu czynników. Oczywiście, jeżeli matka zauważy u swojego dziecka znaczne opóźnienie, nawet tylko w jednej umiejętności, powinna przedstawić swoje obawy lekarzowi. Jeśli opóźnienie dotyczy mówienia lub wyraźnego wypowiadania słów, należy przeprowadzić u dziecka kontrolne badanie słuchu. Najważniejszą, pierwszą wskazówką świadczącą o prawidłowym rozwoju dziecka jest pojawienie się uśmiechu między 6 a 8 tygodniem życia — u niemowląt donoszonych — zainteresowanie otoczeniem i wodzenie oczami za poruszającymi się osobami (ok. 3 miesiąca życia) oraz ogólna żywotność w okresach czuwania. Opóźnienie tych cech jest typowe dla dzieci upośledzonych. Podobnie jak opóźnione pojawienie się określonych umiejętności, takich jak siadanie, chodzenie czy mówienie nie świadczy o niskim poziomie inteligencji, tak znacznie wcześniejsze nabycie jednej ze sprawności (oprócz mowy) nie powinno być traktowane jako oznaka wybitnej inteligencji. Niesłuszne jest rozumienie, że dziecko jest wybitnie inteligentne, ponieważ potrafi chodzić bez pomocy już w 9 miesiącu życia. Sądzimy, że ważne jest, aby nie nadawać większego znaczenia tym normalnie spotykanym odchyleniom w rozwoju, ponieważ wiadomo, jak matki martwią się i są zazdrosne, kiedy stwierdzają, że dziecko sąsiadów i przyjaciół wcześniej niż ich własne zdobywa różne umiejętności, tym bardziej że nieżyczliwi lub niezorientowani ludzie mogą sugerować, że dziecko jest nienormalne, bo później od innych zaczyna chodzić lub mówić. Niektóre niemowlęta mają tylko opóźniony start rozwojowy. W pierwszym okresie rozwijają się ogólnie wolniej, a następnie stwierdza się nagły postęp i w późniejszym okresie życia osiągają doskonałe wskaźniki rozwojowe. W każdym razie sukcesy życiowe zależą nie tylko od inteligencji. Wśród wielu czynników składa się na to głównie zarówno osobowość, jak i sprzyjające okoliczności, i dlatego nie można przesądzać, że dziecko sąsiada, które wydaje się inteligentniejsze, będzie pod każdym względem bardziej udanym człowiekiem, niż własne dziecko w wieku dojrzałym.

Both comments and pings are currently closed.